दशैँ नजिकिँदै जाँदा मधेशका गाउँबस्तीमा झिझियाको रौनक बढ्न थाल्छ। गाउँका गल्लीहरूमा गीत गुञ्जिन थाल्छन्, बालबालिका र युवायुवतीहरू अभ्यासमा जुट्छन् अनि विभिन्न टोल र बस्तीमा झिझियाको तयारी सुरु हुन्छ। यो केवल नाचगानको समय होइन, मिथिलाको संस्कृति, सामुदायिक सम्बन्ध र पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको परम्परा सम्झने समय पनि हो।

तर आज हामीले एउटा महत्त्वपूर्ण प्रश्न सोध्नुपर्ने बेला आएको छ, के हामी झिझियालाई जीवित सांस्कृतिक परम्पराका रूपमा जोगाउँदै छौँ? वा यसलाई पुरस्कारको रकम, प्रतिस्पर्धा र राजनीतिक लोकप्रियताको माध्यम बनाउँदै छौँ?

यो प्रश्न सोध्नुको उद्देश्य झिझिया प्रतियोगिता बन्द गर्नु होइन । बालबालिका र युवाहरूले प्रतियोगितामा भाग लिनु गलत हो भन्ने पनि होइन। बरु, झिझियाको नाममा भइरहेका गतिविधिले हाम्रो संस्कृतिको जरा कति बलियो बनाइरहेको छ र नयाँ पुस्तालाई यसको वास्तविक महत्त्व बुझाउन कति सफल भइरहेको छ भन्ने विषयमा गम्भीर छलफल गर्नुपर्ने आवश्यकताबारे हो।

झिझिया केवल नाच होइन, हाम्रो पहिचान हो