नियुक्ति विवादमा परेका यी हुन् ५२ संवैधानिक पदाधिकारी, कसको अवस्था के?
हालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नै प्रधानमन्त्री छँदा संवैधानिक परिषद्बाट ०७७ र ०७८ मा दुई खेप गरी विभिन्न संवैधानिक निकायमा ५८ पदाधिकारी नियुक्तिका लागि सिफारिस भएका थिए।
पहिलो खेपमा ३८ जना सिफारिस हुँदा तीमध्ये ३२ जनाले मात्र नियुक्ति लिएका थिए। दोस्रो खेपमा २० जना नियुक्त भए।
पहिलो चरणमा २०७७ माघ २१ गते ३२ जनालाई राष्ट्रपतिबाट नियुक्ति दिइएको थियो। त्यतिखेर ११ वटा संवैधानिक निकायमा ३२ पदाधिकारी नियुक्त भएका थिए। तीमध्ये ३१ जना अहिलेसम्म बहालरत छन्।
त्यस्तै दोस्रो चरणमा २० जना नियुक्त भएकामा १८ जना पदमै कार्यरत छन्।
६५ वर्षको उमेर हदसम्म काम गर्न पाउने ती पदाधिकारीको पदावधि बढीमा ६ वर्ष हुन्छ। पहिलो चरणमा नियुक्त भएका पदाधिकारीले ४ वर्ष ५ महिना काम गरिसकेका छन्।
पहिलो चरणमा नियुक्त भएकाहरूमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका प्रमुख आयुक्त प्रेमकुमार राई, आयुक्तद्वय किशोरकुमार सिलवाल र जयबहादुर चन्दसमेत छन्। आयुक्तद्वय हरि पौडेल र सुमित्रा श्रेष्ठ ब्यान्जू दोस्रो चरणमा नियुक्त भएका हुन्।
दोस्रो चरणमा नियुक्त हुनेहरूले पनि नियुक्ति पाएर काम गर्न थालेको ४ वर्ष बितिसकेको छ।
लोक सेवा आयोगका अध्यक्ष माधव रेग्मीसहित पाँचै पदाधिकारी दोस्रो चरणमा नियुक्त भएका हुन्। अध्यक्ष रेग्मी सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश कुमार रेग्मीका दाइ हुन्। उनीहरूको मूल घर झापा हो।
निर्वाचन आयोग अहिले कार्यवाहक प्रमुखका भरमा चलिरहेको छ। प्रमुख आयुक्त दिनेशकुमार थपलियाले अवकाश पाएपछि आयुक्त राम्रप्रसाद भण्डारीले कार्यवाहक प्रमुखको भूमिकामा काम गरिरहेका छन्। अर्की आयुक्त जानकीकुमारी तुलाधर पनि पहिलो चरणमै नियुक्त भएकी हुन्।
दोस्रो चरणमा नियुक्त भएका आयुक्त सगुनशमशेर राणा पनि पदमै बहाल छन्।
दुवै चरणका नियुक्ति बदर हुने अवस्थामा अख्तियार, लोक सेवा, निर्वाचन आयोगलगायत धेरै संवैधानिक निकाय खाली हुने अवस्था छ।
अहिले रूपन्देही ३ का लागि उपनिर्वाचन घोषणा भइसकेको छ। तत्काल अर्को नियुक्तिको बाटो जटिल रहेको कारण घोषणा भइसकेको चुनाव कसरी अगाडि बढ्छ भन्ने प्रश्न पनि उठिरहेको छ।
पहिलो चरणको नियुक्ति मात्र बदर भयो र दोस्रो चरणको नियुक्तिले मान्यता पायो भने एक्ला आयुक्त सगुनशमशेर राणाले उपनिर्वाचन गराउनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।
पहिलो चरणमा नियुक्त भएका पदाधिकारी
| क्र.सं. | संवैधानिक निकाय | पद | नामथर |
|---|---|---|---|
| १. | अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग | प्रमुख आयुक्त | प्रेमकुमार राई (बहालरत) |
| आयुक्त | किशोरकुमार सिलवाल (बहालरत) | ||
| आयुक्त | जयबहादुर चन्द (बहालरतरत) | ||
| २. | निर्वाचन आयोग | निर्वाचन आयुक्त (हाल कार्यवाहक प्रमुख आयुक्त) | रामप्रसाद भण्डारी (बहालरत) |
| निर्वाचन आयुक्त | जानकीकुमारी तुलाधर (बहालरत) | ||
| ३. | राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग | अध्यक्ष | तपबहादुर मगर (बहालरत) |
| सदस्य | सूर्यप्रसाद शर्मा ढुंगेल (बहालरत) | ||
| सदस्य | मिहिर ठाकुर (बहालरत) | ||
| सदस्य | मनोज दुवाडी (बहालरत) | ||
| सदस्य | लिली हजुर बस्न्यात (बहालरत) | ||
| ४. | राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोग | सदस्य | जुद्धबहादुर गुरुङ (बहालरत) |
| सदस्य | अमरराज मिश्र (बहालरत) | ||
| ५. | राष्ट्रिय महिला आयोग | अध्यक्ष | कमलाकुमारी पराजुली (बहालरत) |
| सदस्य | कृष्णकुमारी पौडेल (बहालरत) | ||
| सदस्य | विद्याकुमारी सिह्ना (बहालरत) | ||
| ६. | राष्ट्रिय दलित आयोग | अध्यक्ष | देवराज विश्वकर्मा (बहालरत) |
| सदस्य | मीनादेवी सोब (बहालरत) | ||
| सदस्य | टुन्जे कामी (बहालरत) | ||
| सदस्य | मेहले पार्की (बहालरत) | ||
| ७. | राष्ट्रिय समावेशी आयोग | सदस्य | रामचन्द्र जोशी (निधन) |
| सदस्य | हरिदत्त जोशी (बहालरत) | ||
| ८. | आदिवासी जनजाति आयोग | अध्यक्ष | रामबहादुर थापामगर (बहालरत) |
| सदस्य | मीनबहादुर श्रीस (बहालरत) | ||
| सदस्य | रिना राना (बहालरत) | ||
| सदस्य | शरण राई (बहालरत) | ||
| ९. | मधेसी आयोग | सदस्य | जीवछ साह (बहालरत) |
| सदस्य | रेणुदेवी साह (बहालरत) | ||
| सदस्य | विजयकुमार गुप्ता (बहालरत) | ||
| १०. | थारु आयोग | सदस्य | सुबोध सिंह थारू (बहालरत) |
| सदस्य | भोलाराम चौधरी (बहालरत) | ||
| ११. | मुस्लिम आयोग | सदस्य | महमदिन अलि (बहालरत) |
| सदस्य | मिर्जा अर्सद वेग (बहालरत) |
दोस्रो चरणमा नियुक्त भएका पदाधिकारी
२०७८ असार १० गते दोस्रो चरणमा १२ वटा संवैधानिक निकायमा २० जना पदाधिकारी नियुक्त भएका थिए। तीमध्ये १८ जना बहालरत छन्। २ जना अवकाशमा गइसकेका छन्।
| क्रसं | संवैधानिक निकाय | पद | नामथर |
| १. | अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग | आयुक्त | हरि पौडेल (बहालरत) |
| आयुक्त | सुमित्रा श्रेष्ठ ब्यान्जू (बहालरत) | ||
| २. | लोक सेवा आयोग | अध्यक्ष | माधवप्रसाद रेग्मी (बहालरत) |
| सदस्य | माधव वेल्बासे (बहालरत) | ||
| सदस्य | वीरबहादुर राई (बहालरत) | ||
| सदस्य | दिनेश सिलवाल (बहालरत) | ||
| सदस्य | मञ्जु कुमारी (बहालरत) | ||
| ३. | निर्वाचन आयोग | आयुक्त | सगुनशम्शेर जबरा (बहालरत) |
| ४. | राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोग | सदस्य | विपिन राज निरौला, (बहालरत) |
| ५. | राष्ट्रिय महिला आयोग | सदस्य | जया घिमिरे (अवकाश) |
| ६. | राष्ट्रिय महिला आयोग | सदस्य | सावित्राकुमारी शर्मा, पर्वत (बहालरत) |
| ७. | राष्ट्रिय दलित आयोग | सदस्य | सुन्दर पुर्कुटी (बहालरत) |
| ८. | राष्ट्रिय समावेशी आयोग | अध्यक्ष | राम कृष्ण तिमल्सेना (अवकाश) |
| सदस्य | पुष्पराज तिमिल्सिना (बहालरत) | ||
| सदस्य | मानप्रसाद खत्री (बहालरत) | ||
| ९. | आदिवासी जनजाति आयोग | सदस्य | सूर्यबहादुर गुरूङ (बहालरत) |
| १०. | मधेसी आयोग | सदस्य | आभा कुमारी (बहालरत) |
| ११. | थारू आयोग | सदस्य | उमाशंकरप्रसाद चौधरी (बहालरत) |
| सदस्य | शान्ती मोदी (बहालरत) | ||
| १२. | मुस्लिम आयोग | सदस्य | मोहम्मद समशुल हक |






प्रतिक्रिया दिनुहोस्