काठमाडौं । सरकारले पहिलो पटक सशस्त्र प्रहरीका वहालवाला एआइजी वंशीराज दाहाललाई सेवाबाट हटाएको छ । सरकारी सूचना अनधिकृत व्यक्तिहरुलाई चुहाएको, बिचौलियासँग साँठगाँठ गरेको आरोप लगाएर बर्खास्त गरेको भएपनि ती सूचनाबारे कोही कसैलाई जानकारी दिएको छैन ।

सरकारले सुरक्षा अंगका दोस्रो प्रमुख व्यक्तिलाई एक्सन लिएको यो पहिलो घटना हो । जे होस्, दीपक भट्टलाई जेलबाट छुटाउन बिचौलियासँग उनको ‘कनेक्सन’ देखिएको कारण उनी बर्खास्तमा परेको स्रोतले बताएको छ ।

पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरा, बिचौलिया भनिएका इनम सापकोटा र सशस्त्र प्रहरी बलका तत्कालीन एआईजी वंशीराज दाहालसँग जोडिएका घटनाक्रमले राज्यका उच्च पदस्थ व्यक्तिहरूको सम्बन्ध, पहुँच र गोप्य सूचनाको सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न खडा भएको छ ।

असोज ११ गते बिहान करिब २ बजे चोलेन्द्रशमशेर जबरालाई काठमाडौंको टेकुस्थित उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयमा पु¥याइएको थियो । त्यसको करिब एक घण्टापछि एआईजी वंशीराज दाहाल उनलाई भेट्न त्यहाँ पुगेका थिए । उनी बिहान करिब ५ बजेतिर फर्किएपछि सरकारको निगरानीमा परेका थिए । प्रधानमन्त्री कार्यालय र गृहमन्त्रीलाई यो विषयमा जानकारी गराएपछि एआइजी दाहाल निगरानीमा परेका थिए ।

प्रहरी नियन्त्रणमा रहेका व्यक्तिलाई भेट्न बहालवाला एआईजी नै मध्यरातमा पुग्नु सामान्य भेटघाटको विषय मात्र रहेन । सुरक्षा निकायको कमान्ड संरचना, संस्थागत अनुशासन र संवेदनशील अनुसन्धानको गोपनीयताका दृष्टिले यो भेटमाथि प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो ।

दाहालले आफू नातेदार भएकाले राणालाई भेट्न गएको स्पष्टीकरण दिएको र इनाम सापाकोटासँग पनि आफ्नो चिनजान रहेको बताएपछि सरकारले यसलाई नै आधार मानेर अनुसन्धान गरेको थियो ।

नयाँ दिल्ली उड्न लागेका सापकोटालाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पक्राउ गरिएको थियो । चोलेन्द्रसँग पटकपटक फोन सम्पर्कमा रहेको र ह्वाटसएपमा निरन्तर सूचना आदानप्रदान भएको पाइएपछि सापकोटा पनि छानबिनको घेरामा तानिएका थिए । सापकोटाको सम्पर्क जबरासँग मात्र नभई एआइजी दाहालसँग पनि रहेको अनुसन्धानबाट खुलेको थियो । उनको मोबाइल फोन र संवादसम्बन्धी विवरणको विश्लेषणबाट दाहाललाई बर्खास्त गर्नुपर्ने निर्णयमा सरकार पुगेको थियो ।

गृह मन्त्रालयले एआइजी दाहालमाथि सुरक्षासँग सम्बन्धित संवेदनशील सूचना चुहावट गरी पदीय आचरणविपरीत काम गरेको आरोप छ । कुन सूचना चुहिएको थियो ? त्यो सूचना कसको हातमा पुग्यो ? त्यसको प्रयोग कुनै मुद्दा, अनुसन्धान वा सरकारी निर्णयलाई प्रभावित पार्न गरिएको थियो कि थिएन ? राज्यको संवेदनशील सूचना व्यक्तिगत पहुँच, पारिवारिक सम्बन्ध वा बाह्य सम्पर्कका आधारमा प्रवाह भएको पुष्टि भएमा त्यसलाई सामान्य प्रशासनिक त्रुटिका रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन ।

त्यसको प्रकृति र परिणामअनुसार कानुनी तथा विभागीय जवाफदेहिता सुनिश्चित गर्नुपर्छ । तर एआइजी दाहाल निलम्बनको कारण उनले प्रधानमन्त्री बालेन साह कतिबेला बालुवाटार छिर्छन्, कतिबेला निस्कन्छन् भन्नेजस्ता मुभमेन्टको गम्भीर सूचना इनमलाई दिएको खुलेपछि उनको बर्खास्तलाई स्वाभाविक मान्नुपर्ने अवस्था देखिन्छ